{"id":1776,"date":"2023-04-12T14:59:47","date_gmt":"2023-04-12T12:59:47","guid":{"rendered":"http:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/?post_type=chapter&#038;p=1776"},"modified":"2023-04-12T21:11:45","modified_gmt":"2023-04-12T19:11:45","slug":"multiple-regression-mit-dichotomen-praediktoren-r","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/chapter\/multiple-regression-mit-dichotomen-praediktoren-r\/","title":{"rendered":"Multiple Regression mit dichotomen Pr\u00e4diktoren mit R"},"content":{"raw":"<h1>Multiple Regression mit dichotomen Pr\u00e4diktoren<\/h1>\r\nBei dieser Art von Regression wird eine (oder mehrere) dichotome Variable(n) als bin\u00e4re Variable (z. B. 0 oder 1) kodiert und zusammen mit den kontinuierlichen Variablen als Pr\u00e4diktor in das Modell eingegeben.\r\nIn R kann die Funktion <em>lm()<\/em> verwendet werden, um eine multiple Regression mit einem dichotomen Pr\u00e4diktor durchzuf\u00fchren. Die dichotome Variable sollte als Faktorvariable eingegeben werden. Anders als SPSS kann R jedoch auch Faktorvariablen mit mehr als zwei Faktorstufen aufnehmen. Diese werden dann in mehrere dichotome Variablen umgewandelt. Dazu mehr in den Beispielen.\r\n<div id=\"beispiel-3\" class=\"section level2 hasAnchor\">\r\n<h1>Beispiel<\/h1>\r\nWir wollen der Fragestellung nachgehen, ob wir die Zufriedenheit mit der Partnerschaft aus der allgemeinen Lebenszufriedenheit vorhersagen k\u00f6nnen. Zus\u00e4tzlich wollen wir herausfinden, ob die Hinzunahme des Partnerschaftsstatus (hier ein dichotomer Pr\u00e4diktor mit ja\/nein) noch zus\u00e4tzliche Vorhersagekraft bringt.\r\n\u00b4\r\n## Daten vorbereiten\r\n\r\nWir erstellen wieder ein Subset f\u00fcr die Analyse:\r\n<div id=\"cb222\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb222-1\">data_dicho <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> WPStudis[<span class=\"fu\">c<\/span>(<span class=\"st\">\"F1_Nummer\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F19_Partnerschaft\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F21_01_Zufriedenheit_Leben\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F21_02_Zufriedenheit_Studium\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft\"<\/span>)]<\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nMissings ausschliessen:\r\n<div id=\"cb223\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb223-1\">data_dicho <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">na.omit<\/span>(data_dicho)<\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"vor\u00fcberlegungen\" class=\"section level2 hasAnchor\">\r\n<h1>Vor\u00fcberlegungen<\/h1>\r\nNehmen wir an, wir wollen die Zufriedenheit in der Partnerschaft aus der Zufriedenheit mit dem Leben vorhersagen\r\nHierf\u00fcr bauen wir folgendes Model (AV ~ UV).\r\n<div id=\"cb224\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb224-1\">lm6<span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">lm<\/span>(F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft <span class=\"sc\">~<\/span> F21_01_Zufriedenheit_Leben  , <span class=\"at\">data=<\/span>data_dicho)  <\/span>\r\n<span id=\"cb224-2\"><span class=\"fu\">summary<\/span>(lm6)<\/span>\r\n<span id=\"cb224-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-4\"><span class=\"do\">## Call:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-5\"><span class=\"do\">## lm(formula = F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben, <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-6\"><span class=\"do\">##     data = data_dicho)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-7\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-8\"><span class=\"do\">## Residuals:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-9\"><span class=\"do\">##     Min      1Q  Median      3Q     Max <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-10\"><span class=\"do\">## -1.8298 -0.8298  0.1702  0.7925  2.3032 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-11\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-12\"><span class=\"do\">## Coefficients:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-13\"><span class=\"do\">##                            Estimate Std. Error t value  Pr(&gt;|t|)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-14\"><span class=\"do\">## (Intercept)                  2.3191     0.5263   4.406 0.0000302<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-15\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben   0.3777     0.1322   2.858   0.00535<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-16\"><span class=\"do\">##                               <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-17\"><span class=\"do\">## (Intercept)                ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-18\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben ** <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-19\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-20\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-21\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-22\"><span class=\"do\">## Residual standard error: 0.9463 on 86 degrees of freedom<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-23\"><span class=\"do\">## Multiple R-squared:  0.08673,    Adjusted R-squared:  0.07611 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-24\"><span class=\"do\">## F-statistic: 8.167 on 1 and 86 DF,  p-value: 0.00535<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nWir sehen, dass die Zufriedenheit mit dem Leben ein signifikanter Pr\u00e4diktor ist. Die Varianzaufkl\u00e4rung des Modells liegt bei 0,08 oder 8 %.\r\n\r\nUnsere Frage ist nun: Bringt der Partnerschaftsstatus (hier ein dichotomer Pr\u00e4diktor mit ja\/nein) noch zus\u00e4tzliche Vorhersagekraft?\r\n\r\nHinweis: Normalerweise m\u00fcssten dichotome Variablen erst dummy-codiert werden. R macht dies bei Faktoren aber automatisch. Faktoren, die mehr als zwei Stufen haben, werden automatisch in mehrere Dummies codiert.\r\n\r\nMit der Funktion <em>contrasts()<\/em> kann \u00fcberpr\u00fcft werden, wie R das macht. Schauen wir uns das mal an.\r\n<div id=\"cb225\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb225-1\"><span class=\"fu\">contrasts<\/span>(WPStudis<span class=\"sc\">$<\/span>F19_Partnerschaft)<\/span>\r\n<span id=\"cb225-2\"><span class=\"do\">##      JA<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb225-3\"><span class=\"do\">## Nein  0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb225-4\"><span class=\"do\">## JA    1<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nDas sieht sehr einfach aus. Menschen in Partnerschaft bekommen eine 1, Singels eine 0. Schauen wir uns beispielhaft eine Dummy-Codierung f\u00fcr einen Faktor mit mehr als zwei Auspr\u00e4gungen an.\r\n<div id=\"cb226\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb226-1\">WPStudis<span class=\"sc\">$<\/span>F6_Sternzeichen<\/span>\r\n<span id=\"cb226-2\"><span class=\"do\">##  [1] Krebs      Zwilling   Jungfrau   Fische     Jungfrau  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-3\"><span class=\"do\">##  [6] Skorpion   Krebs      Zwilling   Steinbock  Zwilling  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-4\"><span class=\"do\">## [11] Wassermann Loewe      Krebs      Fische     Zwilling  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-5\"><span class=\"do\">## [16] Schuetze   Waage      Waage      Stier      Wassermann<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-6\"><span class=\"do\">## [21] Fische     Zwilling   Waage      Zwilling   Jungfrau  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-7\"><span class=\"do\">## [26] Waage      Loewe      Fische     Zwilling   Jungfrau  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-8\"><span class=\"do\">## [31] Widder     Fische     Fische     Fische     Fische    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-9\"><span class=\"do\">## [36] Jungfrau   Jungfrau   Jungfrau   Jungfrau   Krebs     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-10\"><span class=\"do\">## [41] Loewe      Loewe      Loewe      Loewe      Schuetze  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-11\"><span class=\"do\">## [46] Schuetze   Skorpion   Skorpion   Stier      Stier     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-12\"><span class=\"do\">## [51] Stier      Stier      Waage      Waage      Waage     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-13\"><span class=\"do\">## [56] Waage      Wassermann Wassermann Widder     Widder    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-14\"><span class=\"do\">## [61] Zwilling   Zwilling   Krebs      Wassermann Waage     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-15\"><span class=\"do\">## [66] Skorpion   Loewe      Skorpion   Wassermann Widder    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-16\"><span class=\"do\">## [71] Stier      Zwilling   Jungfrau   Widder     Schuetze  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-17\"><span class=\"do\">## [76] Widder     Widder     Widder     Skorpion   Zwilling  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-18\"><span class=\"do\">## [81] Schuetze   Waage      Wassermann Widder     Wassermann<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-19\"><span class=\"do\">## [86] Stier      Loewe      Stier      Widder     Skorpion  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-20\"><span class=\"do\">## [91] Jungfrau   Skorpion   Stier     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-21\"><span class=\"do\">## 12 Levels: Fische Jungfrau Krebs Loewe Schuetze ... Zwilling<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-22\"><span class=\"fu\">contrasts<\/span>(WPStudis<span class=\"sc\">$<\/span>F6_Sternzeichen)<\/span>\r\n<span id=\"cb226-23\"><span class=\"do\">##            Jungfrau Krebs Loewe Schuetze Skorpion Steinbock Stier<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-24\"><span class=\"do\">## Fische            0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-25\"><span class=\"do\">## Jungfrau          1     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-26\"><span class=\"do\">## Krebs             0     1     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-27\"><span class=\"do\">## Loewe             0     0     1        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-28\"><span class=\"do\">## Schuetze          0     0     0        1        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-29\"><span class=\"do\">## Skorpion          0     0     0        0        1         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-30\"><span class=\"do\">## Steinbock         0     0     0        0        0         1     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-31\"><span class=\"do\">## Stier             0     0     0        0        0         0     1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-32\"><span class=\"do\">## Waage             0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-33\"><span class=\"do\">## Wassermann        0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-34\"><span class=\"do\">## Widder            0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-35\"><span class=\"do\">## Zwilling          0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-36\"><span class=\"do\">##            Waage Wassermann Widder Zwilling<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-37\"><span class=\"do\">## Fische         0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-38\"><span class=\"do\">## Jungfrau       0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-39\"><span class=\"do\">## Krebs          0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-40\"><span class=\"do\">## Loewe          0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-41\"><span class=\"do\">## Schuetze       0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-42\"><span class=\"do\">## Skorpion       0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-43\"><span class=\"do\">## Steinbock      0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-44\"><span class=\"do\">## Stier          0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-45\"><span class=\"do\">## Waage          1          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-46\"><span class=\"do\">## Wassermann     0          1      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-47\"><span class=\"do\">## Widder         0          0      1        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-48\"><span class=\"do\">## Zwilling       0          0      0        1<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nHier sieht man, dass R die Variable Sternzeichen mit 12 Faktorstufen in 12 einzelne, dummy-codierte Variablen umwandelt. Hierdurch k\u00f6nnen wir alle Arten von Faktoren als Pr\u00e4diktoren in Regressionsmodelle aufnehmen.\r\n\r\n<\/div>\r\n<div id=\"model-erstellen\" class=\"section level2 hasAnchor\">\r\n<h1>Modell erstellen<\/h1>\r\nNun bauen wir in das Modell den zus\u00e4tzlichen dichotomen Pr\u00e4diktor Partnerschaft (ja\/nein) ein.\r\n<div id=\"cb227\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb227-1\">lm7<span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">lm<\/span>(F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft <span class=\"sc\">~<\/span> F21_01_Zufriedenheit_Leben <span class=\"sc\">+<\/span> F19_Partnerschaft  , <span class=\"at\">data=<\/span>data_dicho)  <\/span>\r\n<span id=\"cb227-2\"><span class=\"fu\">summary<\/span>(lm7)<\/span>\r\n<span id=\"cb227-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-4\"><span class=\"do\">## Call:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-5\"><span class=\"do\">## lm(formula = F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben + <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-6\"><span class=\"do\">##     F19_Partnerschaft, data = data_dicho)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-7\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-8\"><span class=\"do\">## Residuals:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-9\"><span class=\"do\">##     Min      1Q  Median      3Q     Max <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-10\"><span class=\"do\">## -1.4621 -0.3310 -0.1383  0.6690  2.0871 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-11\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-12\"><span class=\"do\">## Coefficients:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-13\"><span class=\"do\">##                            Estimate Std. Error t value<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-14\"><span class=\"do\">## (Intercept)                  2.2367     0.4159   5.378<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-15\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben   0.2254     0.1065   2.117<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-16\"><span class=\"do\">## F19_PartnerschaftJA          1.1927     0.1641   7.270<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-17\"><span class=\"do\">##                                  Pr(&gt;|t|)    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-18\"><span class=\"do\">## (Intercept)                0.000000651486 ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-19\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben         0.0372 *  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-20\"><span class=\"do\">## F19_PartnerschaftJA        0.000000000162 ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-21\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-22\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-23\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-24\"><span class=\"do\">## Residual standard error: 0.7474 on 85 degrees of freedom<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-25\"><span class=\"do\">## Multiple R-squared:  0.4369, Adjusted R-squared:  0.4237 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-26\"><span class=\"do\">## F-statistic: 32.98 on 2 and 85 DF,  p-value: 0.0000000000251<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nWir sehen, auch der Partnerschaftsstatus ist ein signifikanter Pr\u00e4diktor. Mit beiden Pr\u00e4diktoren steigt die Varianzaufkl\u00e4rung deutlich auf 0,42 oder 42 %.\r\n\r\nWir sehen also, dass das Modell eine bessere Vorhersage als das Modell ohne den dichotomen Pr\u00e4diktor erm\u00f6glicht. Um zu pr\u00fcfen, ob der Zuwachs an Vorhersagekraft auch signifikant ist, nutzen wir wieder eine hierarchische Regression.\r\n<div id=\"cb228\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb228-1\"><span class=\"fu\">anova<\/span>(lm6,lm7)<\/span>\r\n<span id=\"cb228-2\"><span class=\"do\">## Analysis of Variance Table<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-4\"><span class=\"do\">## Model 1: F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-5\"><span class=\"do\">## Model 2: F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben + <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-6\"><span class=\"do\">##     F19_Partnerschaft<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-7\"><span class=\"do\">##   Res.Df    RSS Df Sum of Sq     F          Pr(&gt;F)    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-8\"><span class=\"do\">## 1     86 77.005                                       <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-9\"><span class=\"do\">## 2     85 47.479  1    29.526 52.86 0.0000000001624 ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-10\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-11\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nDer F-Test wird signifikant. Die Aufnahme des dichotomen Pr\u00e4diktors erh\u00f6ht also die Vorhersagequalit\u00e4t des Modells signifikant.\r\n\r\n<\/div>\r\n<div id=\"voraussetzungen-pr\u00fcfen-3\" class=\"section level2 hasAnchor\">\r\n<h1>Voraussetzungen pr\u00fcfen<\/h1>\r\nAuch in diesem Fall m\u00fcssen wir nat\u00fcrlich noch die Voraussetzungen pr\u00fcfen. Da dies jedoch dem Vorgehen in den beiden Kapiteln zuvor entspricht, machen wir dies an dieser Stelle nur knapp.\r\n\r\nDiagnostik:\r\n<div id=\"cb229\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb229-1\"><span class=\"fu\">par<\/span>(<span class=\"at\">mfrow=<\/span><span class=\"fu\">c<\/span>(<span class=\"dv\">2<\/span>,<span class=\"dv\">2<\/span>))    <span class=\"co\">#4 Graphen pro Seite<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb229-2\"><span class=\"fu\">plot<\/span>(lm7)<\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\n<img src=\"http:\/\/statistikgrundlagen.de\/_main_files\/figure-html\/unnamed-chunk-266-1.png\" width=\"672\" \/>\r\n\r\nTest auf Multikollinearitaet\r\n<div id=\"cb230\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb230-1\"><span class=\"fu\">vif<\/span>(lm7)<\/span>\r\n<span id=\"cb230-2\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben          F19_Partnerschaft <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb230-3\"><span class=\"do\">##                   1.040259                   1.040259<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nIn diesem Video zeige ich, wie das in R funktioniert:\r\n<div class=\"vembedr\" align=\"center\">\r\n<div><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ou89OK-XqJc\" width=\"533\" height=\"300\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-external=\"1\"><\/iframe><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"\u00fcbung-20\" class=\"section level2 hasAnchor\">\r\n<h1>\u00dcbung<\/h1>\r\nK\u00f6nnen wir vorhersagen, wann wie viele Passanten auf der K\u00f6nigstrasse sind?\r\n\r\nDaten aus Excel laden\r\n<div id=\"cb231\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb231-1\"><span class=\"fu\">library<\/span>(readxl)<\/span>\r\n<span id=\"cb231-2\">Passanten <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">read_excel<\/span>(<span class=\"st\">\"Passanten2019.xlsx\"<\/span>)<\/span>\r\n<span id=\"cb231-3\"><span class=\"fu\">View<\/span>(Passanten)<\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nWir wollen aus den Wetterdaten, genauer aus Sonnenscheindauer in Stunden und Regenmenge in Liter, die Besucherfrequenz auf der K\u00f6nigstrasse (Mitte) vorhersagen.\r\n\r\nNun bauen wir das Modell:\r\n<div id=\"cb232\" class=\"sourceCode\">\r\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb232-1\">lm8 <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">lm<\/span>(Passanten<span class=\"sc\">$<\/span>Koenig_Mitte<span class=\"sc\">~<\/span>Passanten<span class=\"sc\">$<\/span>SONNE_H<span class=\"sc\">+<\/span>Passanten<span class=\"sc\">$<\/span>REGEN)<\/span>\r\n<span id=\"cb232-2\"><span class=\"fu\">summary<\/span>(lm8)<\/span>\r\n<span id=\"cb232-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-4\"><span class=\"do\">## Call:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-5\"><span class=\"do\">## lm(formula = Passanten$Koenig_Mitte ~ Passanten$SONNE_H + Passanten$REGEN)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-6\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-7\"><span class=\"do\">## Residuals:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-8\"><span class=\"do\">##    Min     1Q Median     3Q    Max <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-9\"><span class=\"do\">## -40641 -13888  -5324   5217 108880 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-10\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-11\"><span class=\"do\">## Coefficients:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-12\"><span class=\"do\">##                   Estimate Std. Error t value             Pr(&gt;|t|)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-13\"><span class=\"do\">## (Intercept)        51893.2     2155.2  24.078 &lt; 0.0000000000000002<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-14\"><span class=\"do\">## Passanten$SONNE_H   -233.4      269.5  -0.866              0.38704<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-15\"><span class=\"do\">## Passanten$REGEN     -964.3      292.5  -3.297              0.00108<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-16\"><span class=\"do\">##                      <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-17\"><span class=\"do\">## (Intercept)       ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-18\"><span class=\"do\">## Passanten$SONNE_H    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-19\"><span class=\"do\">## Passanten$REGEN   ** <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-20\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-21\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-22\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-23\"><span class=\"do\">## Residual standard error: 23230 on 354 degrees of freedom<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-24\"><span class=\"do\">## Multiple R-squared:  0.02979,    Adjusted R-squared:  0.02431 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-25\"><span class=\"do\">## F-statistic: 5.436 on 2 and 354 DF,  p-value: 0.00473<\/span><\/span><\/code><\/pre>\r\n<\/div>\r\nDa die Besucherfrequenz zwischen Werktagen und Sonn- und Feiertagen sehr unterschiedlich ist, sollten wir dies als weitere dichotome Pr\u00e4diktoren aufnehmen. Versuchen Sie die nominalskalierte Variable \u201cTag\u201d noch in das Modell mit aufzunehmen - was passiert, wie \u00e4ndert sich das Ergebnis?\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\nDie L\u00f6sung zu dieser \u00dcbungsaufgabe gibt es im neuen Buch<a href=\"https:\/\/amzn.to\/3MLBUb8\"> Statistik mit R &amp; RStudio<\/a>.\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/amzn.to\/3MLBUb8\"><img class=\"alignnone size-full wp-image-1822\" src=\"http:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"577\" \/><\/a>\r\n&nbsp;","rendered":"<h1>Multiple Regression mit dichotomen Pr\u00e4diktoren<\/h1>\n<p>Bei dieser Art von Regression wird eine (oder mehrere) dichotome Variable(n) als bin\u00e4re Variable (z. B. 0 oder 1) kodiert und zusammen mit den kontinuierlichen Variablen als Pr\u00e4diktor in das Modell eingegeben.<br \/>\nIn R kann die Funktion <em>lm()<\/em> verwendet werden, um eine multiple Regression mit einem dichotomen Pr\u00e4diktor durchzuf\u00fchren. Die dichotome Variable sollte als Faktorvariable eingegeben werden. Anders als SPSS kann R jedoch auch Faktorvariablen mit mehr als zwei Faktorstufen aufnehmen. Diese werden dann in mehrere dichotome Variablen umgewandelt. Dazu mehr in den Beispielen.<\/p>\n<div id=\"beispiel-3\" class=\"section level2 hasAnchor\">\n<h1>Beispiel<\/h1>\n<p>Wir wollen der Fragestellung nachgehen, ob wir die Zufriedenheit mit der Partnerschaft aus der allgemeinen Lebenszufriedenheit vorhersagen k\u00f6nnen. Zus\u00e4tzlich wollen wir herausfinden, ob die Hinzunahme des Partnerschaftsstatus (hier ein dichotomer Pr\u00e4diktor mit ja\/nein) noch zus\u00e4tzliche Vorhersagekraft bringt.<br \/>\n\u00b4<br \/>\n## Daten vorbereiten<\/p>\n<p>Wir erstellen wieder ein Subset f\u00fcr die Analyse:<\/p>\n<div id=\"cb222\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb222-1\">data_dicho <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> WPStudis[<span class=\"fu\">c<\/span>(<span class=\"st\">\"F1_Nummer\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F19_Partnerschaft\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F21_01_Zufriedenheit_Leben\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F21_02_Zufriedenheit_Studium\"<\/span>,<span class=\"st\">\"F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft\"<\/span>)]<\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Missings ausschliessen:<\/p>\n<div id=\"cb223\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb223-1\">data_dicho <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">na.omit<\/span>(data_dicho)<\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"vor\u00fcberlegungen\" class=\"section level2 hasAnchor\">\n<h1>Vor\u00fcberlegungen<\/h1>\n<p>Nehmen wir an, wir wollen die Zufriedenheit in der Partnerschaft aus der Zufriedenheit mit dem Leben vorhersagen<br \/>\nHierf\u00fcr bauen wir folgendes Model (AV ~ UV).<\/p>\n<div id=\"cb224\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb224-1\">lm6<span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">lm<\/span>(F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft <span class=\"sc\">~<\/span> F21_01_Zufriedenheit_Leben  , <span class=\"at\">data=<\/span>data_dicho)  <\/span>\r\n<span id=\"cb224-2\"><span class=\"fu\">summary<\/span>(lm6)<\/span>\r\n<span id=\"cb224-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-4\"><span class=\"do\">## Call:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-5\"><span class=\"do\">## lm(formula = F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben, <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-6\"><span class=\"do\">##     data = data_dicho)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-7\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-8\"><span class=\"do\">## Residuals:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-9\"><span class=\"do\">##     Min      1Q  Median      3Q     Max <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-10\"><span class=\"do\">## -1.8298 -0.8298  0.1702  0.7925  2.3032 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-11\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-12\"><span class=\"do\">## Coefficients:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-13\"><span class=\"do\">##                            Estimate Std. Error t value  Pr(&gt;|t|)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-14\"><span class=\"do\">## (Intercept)                  2.3191     0.5263   4.406 0.0000302<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-15\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben   0.3777     0.1322   2.858   0.00535<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-16\"><span class=\"do\">##                               <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-17\"><span class=\"do\">## (Intercept)                ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-18\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben ** <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-19\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-20\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-21\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-22\"><span class=\"do\">## Residual standard error: 0.9463 on 86 degrees of freedom<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-23\"><span class=\"do\">## Multiple R-squared:  0.08673,    Adjusted R-squared:  0.07611 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb224-24\"><span class=\"do\">## F-statistic: 8.167 on 1 and 86 DF,  p-value: 0.00535<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Wir sehen, dass die Zufriedenheit mit dem Leben ein signifikanter Pr\u00e4diktor ist. Die Varianzaufkl\u00e4rung des Modells liegt bei 0,08 oder 8 %.<\/p>\n<p>Unsere Frage ist nun: Bringt der Partnerschaftsstatus (hier ein dichotomer Pr\u00e4diktor mit ja\/nein) noch zus\u00e4tzliche Vorhersagekraft?<\/p>\n<p>Hinweis: Normalerweise m\u00fcssten dichotome Variablen erst dummy-codiert werden. R macht dies bei Faktoren aber automatisch. Faktoren, die mehr als zwei Stufen haben, werden automatisch in mehrere Dummies codiert.<\/p>\n<p>Mit der Funktion <em>contrasts()<\/em> kann \u00fcberpr\u00fcft werden, wie R das macht. Schauen wir uns das mal an.<\/p>\n<div id=\"cb225\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb225-1\"><span class=\"fu\">contrasts<\/span>(WPStudis<span class=\"sc\">$<\/span>F19_Partnerschaft)<\/span>\r\n<span id=\"cb225-2\"><span class=\"do\">##      JA<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb225-3\"><span class=\"do\">## Nein  0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb225-4\"><span class=\"do\">## JA    1<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Das sieht sehr einfach aus. Menschen in Partnerschaft bekommen eine 1, Singels eine 0. Schauen wir uns beispielhaft eine Dummy-Codierung f\u00fcr einen Faktor mit mehr als zwei Auspr\u00e4gungen an.<\/p>\n<div id=\"cb226\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb226-1\">WPStudis<span class=\"sc\">$<\/span>F6_Sternzeichen<\/span>\r\n<span id=\"cb226-2\"><span class=\"do\">##  [1] Krebs      Zwilling   Jungfrau   Fische     Jungfrau  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-3\"><span class=\"do\">##  [6] Skorpion   Krebs      Zwilling   Steinbock  Zwilling  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-4\"><span class=\"do\">## [11] Wassermann Loewe      Krebs      Fische     Zwilling  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-5\"><span class=\"do\">## [16] Schuetze   Waage      Waage      Stier      Wassermann<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-6\"><span class=\"do\">## [21] Fische     Zwilling   Waage      Zwilling   Jungfrau  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-7\"><span class=\"do\">## [26] Waage      Loewe      Fische     Zwilling   Jungfrau  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-8\"><span class=\"do\">## [31] Widder     Fische     Fische     Fische     Fische    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-9\"><span class=\"do\">## [36] Jungfrau   Jungfrau   Jungfrau   Jungfrau   Krebs     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-10\"><span class=\"do\">## [41] Loewe      Loewe      Loewe      Loewe      Schuetze  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-11\"><span class=\"do\">## [46] Schuetze   Skorpion   Skorpion   Stier      Stier     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-12\"><span class=\"do\">## [51] Stier      Stier      Waage      Waage      Waage     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-13\"><span class=\"do\">## [56] Waage      Wassermann Wassermann Widder     Widder    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-14\"><span class=\"do\">## [61] Zwilling   Zwilling   Krebs      Wassermann Waage     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-15\"><span class=\"do\">## [66] Skorpion   Loewe      Skorpion   Wassermann Widder    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-16\"><span class=\"do\">## [71] Stier      Zwilling   Jungfrau   Widder     Schuetze  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-17\"><span class=\"do\">## [76] Widder     Widder     Widder     Skorpion   Zwilling  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-18\"><span class=\"do\">## [81] Schuetze   Waage      Wassermann Widder     Wassermann<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-19\"><span class=\"do\">## [86] Stier      Loewe      Stier      Widder     Skorpion  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-20\"><span class=\"do\">## [91] Jungfrau   Skorpion   Stier     <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-21\"><span class=\"do\">## 12 Levels: Fische Jungfrau Krebs Loewe Schuetze ... Zwilling<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-22\"><span class=\"fu\">contrasts<\/span>(WPStudis<span class=\"sc\">$<\/span>F6_Sternzeichen)<\/span>\r\n<span id=\"cb226-23\"><span class=\"do\">##            Jungfrau Krebs Loewe Schuetze Skorpion Steinbock Stier<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-24\"><span class=\"do\">## Fische            0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-25\"><span class=\"do\">## Jungfrau          1     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-26\"><span class=\"do\">## Krebs             0     1     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-27\"><span class=\"do\">## Loewe             0     0     1        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-28\"><span class=\"do\">## Schuetze          0     0     0        1        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-29\"><span class=\"do\">## Skorpion          0     0     0        0        1         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-30\"><span class=\"do\">## Steinbock         0     0     0        0        0         1     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-31\"><span class=\"do\">## Stier             0     0     0        0        0         0     1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-32\"><span class=\"do\">## Waage             0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-33\"><span class=\"do\">## Wassermann        0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-34\"><span class=\"do\">## Widder            0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-35\"><span class=\"do\">## Zwilling          0     0     0        0        0         0     0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-36\"><span class=\"do\">##            Waage Wassermann Widder Zwilling<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-37\"><span class=\"do\">## Fische         0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-38\"><span class=\"do\">## Jungfrau       0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-39\"><span class=\"do\">## Krebs          0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-40\"><span class=\"do\">## Loewe          0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-41\"><span class=\"do\">## Schuetze       0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-42\"><span class=\"do\">## Skorpion       0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-43\"><span class=\"do\">## Steinbock      0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-44\"><span class=\"do\">## Stier          0          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-45\"><span class=\"do\">## Waage          1          0      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-46\"><span class=\"do\">## Wassermann     0          1      0        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-47\"><span class=\"do\">## Widder         0          0      1        0<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb226-48\"><span class=\"do\">## Zwilling       0          0      0        1<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Hier sieht man, dass R die Variable Sternzeichen mit 12 Faktorstufen in 12 einzelne, dummy-codierte Variablen umwandelt. Hierdurch k\u00f6nnen wir alle Arten von Faktoren als Pr\u00e4diktoren in Regressionsmodelle aufnehmen.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"model-erstellen\" class=\"section level2 hasAnchor\">\n<h1>Modell erstellen<\/h1>\n<p>Nun bauen wir in das Modell den zus\u00e4tzlichen dichotomen Pr\u00e4diktor Partnerschaft (ja\/nein) ein.<\/p>\n<div id=\"cb227\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb227-1\">lm7<span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">lm<\/span>(F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft <span class=\"sc\">~<\/span> F21_01_Zufriedenheit_Leben <span class=\"sc\">+<\/span> F19_Partnerschaft  , <span class=\"at\">data=<\/span>data_dicho)  <\/span>\r\n<span id=\"cb227-2\"><span class=\"fu\">summary<\/span>(lm7)<\/span>\r\n<span id=\"cb227-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-4\"><span class=\"do\">## Call:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-5\"><span class=\"do\">## lm(formula = F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben + <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-6\"><span class=\"do\">##     F19_Partnerschaft, data = data_dicho)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-7\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-8\"><span class=\"do\">## Residuals:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-9\"><span class=\"do\">##     Min      1Q  Median      3Q     Max <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-10\"><span class=\"do\">## -1.4621 -0.3310 -0.1383  0.6690  2.0871 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-11\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-12\"><span class=\"do\">## Coefficients:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-13\"><span class=\"do\">##                            Estimate Std. Error t value<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-14\"><span class=\"do\">## (Intercept)                  2.2367     0.4159   5.378<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-15\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben   0.2254     0.1065   2.117<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-16\"><span class=\"do\">## F19_PartnerschaftJA          1.1927     0.1641   7.270<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-17\"><span class=\"do\">##                                  Pr(&gt;|t|)    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-18\"><span class=\"do\">## (Intercept)                0.000000651486 ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-19\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben         0.0372 *  <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-20\"><span class=\"do\">## F19_PartnerschaftJA        0.000000000162 ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-21\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-22\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-23\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-24\"><span class=\"do\">## Residual standard error: 0.7474 on 85 degrees of freedom<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-25\"><span class=\"do\">## Multiple R-squared:  0.4369, Adjusted R-squared:  0.4237 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb227-26\"><span class=\"do\">## F-statistic: 32.98 on 2 and 85 DF,  p-value: 0.0000000000251<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Wir sehen, auch der Partnerschaftsstatus ist ein signifikanter Pr\u00e4diktor. Mit beiden Pr\u00e4diktoren steigt die Varianzaufkl\u00e4rung deutlich auf 0,42 oder 42 %.<\/p>\n<p>Wir sehen also, dass das Modell eine bessere Vorhersage als das Modell ohne den dichotomen Pr\u00e4diktor erm\u00f6glicht. Um zu pr\u00fcfen, ob der Zuwachs an Vorhersagekraft auch signifikant ist, nutzen wir wieder eine hierarchische Regression.<\/p>\n<div id=\"cb228\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb228-1\"><span class=\"fu\">anova<\/span>(lm6,lm7)<\/span>\r\n<span id=\"cb228-2\"><span class=\"do\">## Analysis of Variance Table<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-4\"><span class=\"do\">## Model 1: F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-5\"><span class=\"do\">## Model 2: F21_03_Zufriedenheit_Partnerschaft ~ F21_01_Zufriedenheit_Leben + <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-6\"><span class=\"do\">##     F19_Partnerschaft<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-7\"><span class=\"do\">##   Res.Df    RSS Df Sum of Sq     F          Pr(&gt;F)    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-8\"><span class=\"do\">## 1     86 77.005                                       <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-9\"><span class=\"do\">## 2     85 47.479  1    29.526 52.86 0.0000000001624 ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-10\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb228-11\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Der F-Test wird signifikant. Die Aufnahme des dichotomen Pr\u00e4diktors erh\u00f6ht also die Vorhersagequalit\u00e4t des Modells signifikant.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"voraussetzungen-pr\u00fcfen-3\" class=\"section level2 hasAnchor\">\n<h1>Voraussetzungen pr\u00fcfen<\/h1>\n<p>Auch in diesem Fall m\u00fcssen wir nat\u00fcrlich noch die Voraussetzungen pr\u00fcfen. Da dies jedoch dem Vorgehen in den beiden Kapiteln zuvor entspricht, machen wir dies an dieser Stelle nur knapp.<\/p>\n<p>Diagnostik:<\/p>\n<div id=\"cb229\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb229-1\"><span class=\"fu\">par<\/span>(<span class=\"at\">mfrow=<\/span><span class=\"fu\">c<\/span>(<span class=\"dv\">2<\/span>,<span class=\"dv\">2<\/span>))    <span class=\"co\">#4 Graphen pro Seite<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb229-2\"><span class=\"fu\">plot<\/span>(lm7)<\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/statistikgrundlagen.de\/_main_files\/figure-html\/unnamed-chunk-266-1.png\" width=\"672\" alt=\"image\" \/><\/p>\n<p>Test auf Multikollinearitaet<\/p>\n<div id=\"cb230\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb230-1\"><span class=\"fu\">vif<\/span>(lm7)<\/span>\r\n<span id=\"cb230-2\"><span class=\"do\">## F21_01_Zufriedenheit_Leben          F19_Partnerschaft <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb230-3\"><span class=\"do\">##                   1.040259                   1.040259<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>In diesem Video zeige ich, wie das in R funktioniert:<\/p>\n<div class=\"vembedr\" style=\"margin: auto;\">\n<div><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ou89OK-XqJc\" width=\"533\" height=\"300\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-external=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"\u00fcbung-20\" class=\"section level2 hasAnchor\">\n<h1>\u00dcbung<\/h1>\n<p>K\u00f6nnen wir vorhersagen, wann wie viele Passanten auf der K\u00f6nigstrasse sind?<\/p>\n<p>Daten aus Excel laden<\/p>\n<div id=\"cb231\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb231-1\"><span class=\"fu\">library<\/span>(readxl)<\/span>\r\n<span id=\"cb231-2\">Passanten <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">read_excel<\/span>(<span class=\"st\">\"Passanten2019.xlsx\"<\/span>)<\/span>\r\n<span id=\"cb231-3\"><span class=\"fu\">View<\/span>(Passanten)<\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Wir wollen aus den Wetterdaten, genauer aus Sonnenscheindauer in Stunden und Regenmenge in Liter, die Besucherfrequenz auf der K\u00f6nigstrasse (Mitte) vorhersagen.<\/p>\n<p>Nun bauen wir das Modell:<\/p>\n<div id=\"cb232\" class=\"sourceCode\">\n<pre class=\"sourceCode r\"><code class=\"sourceCode r\"><span id=\"cb232-1\">lm8 <span class=\"ot\">&lt;-<\/span> <span class=\"fu\">lm<\/span>(Passanten<span class=\"sc\">$<\/span>Koenig_Mitte<span class=\"sc\">~<\/span>Passanten<span class=\"sc\">$<\/span>SONNE_H<span class=\"sc\">+<\/span>Passanten<span class=\"sc\">$<\/span>REGEN)<\/span>\r\n<span id=\"cb232-2\"><span class=\"fu\">summary<\/span>(lm8)<\/span>\r\n<span id=\"cb232-3\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-4\"><span class=\"do\">## Call:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-5\"><span class=\"do\">## lm(formula = Passanten$Koenig_Mitte ~ Passanten$SONNE_H + Passanten$REGEN)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-6\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-7\"><span class=\"do\">## Residuals:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-8\"><span class=\"do\">##    Min     1Q Median     3Q    Max <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-9\"><span class=\"do\">## -40641 -13888  -5324   5217 108880 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-10\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-11\"><span class=\"do\">## Coefficients:<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-12\"><span class=\"do\">##                   Estimate Std. Error t value             Pr(&gt;|t|)<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-13\"><span class=\"do\">## (Intercept)        51893.2     2155.2  24.078 &lt; 0.0000000000000002<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-14\"><span class=\"do\">## Passanten$SONNE_H   -233.4      269.5  -0.866              0.38704<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-15\"><span class=\"do\">## Passanten$REGEN     -964.3      292.5  -3.297              0.00108<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-16\"><span class=\"do\">##                      <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-17\"><span class=\"do\">## (Intercept)       ***<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-18\"><span class=\"do\">## Passanten$SONNE_H    <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-19\"><span class=\"do\">## Passanten$REGEN   ** <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-20\"><span class=\"do\">## ---<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-21\"><span class=\"do\">## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-22\"><span class=\"do\">## <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-23\"><span class=\"do\">## Residual standard error: 23230 on 354 degrees of freedom<\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-24\"><span class=\"do\">## Multiple R-squared:  0.02979,    Adjusted R-squared:  0.02431 <\/span><\/span>\r\n<span id=\"cb232-25\"><span class=\"do\">## F-statistic: 5.436 on 2 and 354 DF,  p-value: 0.00473<\/span><\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<p>Da die Besucherfrequenz zwischen Werktagen und Sonn- und Feiertagen sehr unterschiedlich ist, sollten wir dies als weitere dichotome Pr\u00e4diktoren aufnehmen. Versuchen Sie die nominalskalierte Variable \u201cTag\u201d noch in das Modell mit aufzunehmen &#8211; was passiert, wie \u00e4ndert sich das Ergebnis?<\/p>\n<\/div>\n<p>Die L\u00f6sung zu dieser \u00dcbungsaufgabe gibt es im neuen Buch<a href=\"https:\/\/amzn.to\/3MLBUb8\"> Statistik mit R &amp; RStudio<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/amzn.to\/3MLBUb8\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1822\" src=\"http:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"577\" srcset=\"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3.png 900w, https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3-300x192.png 300w, https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3-768x492.png 768w, https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3-65x42.png 65w, https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3-225x144.png 225w, https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/04\/rbuch_amz3-350x224.png 350w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/a><br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":12,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"part":1725,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1834,"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1776\/revisions\/1834"}],"part":[{"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/1725"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/1776\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=1776"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=1776"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/statistikgrundlagen.de\/ebook\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=1776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}